در این مقاله به بررسی تاریخچه ی وب و پیشبینی تکامل آیندة اینترنت، وب 3.0 پرداخته میشود.
در دنیای جهانی شدة امروز که در آنهمه چیز و همهکسی بهصورت آنلاین به یکدیگر متصل میشوند، گرفتار شدن در فضای سایبر و فراموش نمودن اینکه فناوریای که از آن استفاده میکنید بیش از 50 سال قدمت ندارد، ساده است. درست است، اینترنت در اوایل دهه ی 60 معرفی شد ولی با این وجود به نظر میرسد وب بر تمام جنبههای روزمرة زندگی ما نفوذ دارد. در هرجایی، در ماشین، خانه، یا حتی در بدن خود میتوانید از آن استفاده کنید.
در بین فناوریهای در حال رشد و بهترین روشها، بهراستیکه اینترنت سریعتر از چیزی که بتوانیم تصورش را کنیم در حال رشد است و نهتنها بخش بزرگی از زندگی ما میشود، بلکه خود، همة زندگی میشود؛ و بدین ترتیب، آخرین پیشبینی از اینترنت را بهعنوان گام بعدی آن، یعنی وب 3.0 را به شما معرفی میکنیم.
پیش از آنکه به آینده بپردازیم، بهتر است اول به شروع آن بپردازیم و بفهمیم که وب 3.0 اساساً از کجا ساختهشده که اولین رونق آن در اوایل دهة 90 بوده است. نسل اول که مدتها با عنوان وب ایستا شناخته میشد، شبیه یک شبکة کتابخانهای بود که در آن تنها میشد به اطلاعات دسترسی داشت و ایجاد تغییر در آنها امکانپذیر نبود. تصور آن ساده است، این نسل به تقویت زیرساخت کمک کرد و استفاده از وب و زبانهای نشانهگذاریای همچون جاوا اسکریپت و HTML، پروتکلهای HTTP و وبسایتها و مرورگرهای تجاری، در دسترس بودن آن را افزایش داد. درواقع، اینجایی بود که تمامکارهای مطالعاتی برای اطمینان از ثبات، در دسترس بودن و تقرب آن انجامشده بود.
بنابراین، وب 2.0 چه زمانی به دنیا آمد؟ در حال حاضر، شما این مطلب را در وب 2.0 میخوانید. بااینکه وب 2.0 شمارا به این سمت سوق می دهد که باور کنید بهگونهای برخی بهروزرسانیهای رسمی را از نسخة 1.0 بدون اینکه متوجه شوید، دانلود نمودهاید، باید بدانید که هیچ وصله یا بهروزرسانیای وجود ندارد.
در عوض، وب 2.0 عاملی برای نسل تعاملی رسانههای اجتماعی بر روی اکثر وبسایتهای مدرن است. بهجای یک صفحة وب ثابت که فقط امکان دیدن محتوای غیرفعال را فراهم میکند، وب 2.0، یک جامعة مجازی را که در آن کاربران در یک محیط گفتگو به تعامل با سازندة سایت و سایرین میپردازند؛ برای مثال یک سایت 2.0 میتواند محصول یک سایت با یک محیط بررسی، یک وبلاگ با بخشهای معمول، یا حتی یک صفحة از من بپرسید که رویReddit باشد، را باهم ترکیب کند. وب 2.0، وب اجتماعی یا وب موبایل نیز نامیده میشود. وب 2.0 تلاش میکند تا ابزاری ارتباطی برای همکاری و اشتراکگذاری با دیگران باشد- مردم با مردم در ارتباطاند.
با اتکا بر مفهوم وب 2.0 در مرتبط نمودن افراد، نسل بعدی تلاش خواهد کرد تا ما را با اطلاعات پیوند دهند و یک “وب هوشمند ” باشد. اگرچه بعضیها در بکار بردن عبارت هوش مصنوعی بسیار محتاط هستند،اما اکثر ما این نظریه را تصدیق میکنیم که فناوری، علم و مردم، همگی به میزان چشمگیری با یکدیگر در ارتباطاند تا ابزارهای کارآمد بیشتری را ایجاد نمایند. حال آیا این به معنی حساس بودن است یا نه، ماشینهای بیفکر(Free-thinking) و منحصربهفرد روزی گزینههای بحثبرانگیزی خواهند شد، اما چیزی که واضح است این است که انسانها از اینترنت بهعنوان یک مغز اضافی استفاده میکنند؛ و این دقیقاً همانجایی است که وب 3.0 وارد میشود- این وب، وب معنایی است که یک چهارچوب یکنواخت ارائه میکند تا دادهها بتوانند به اشتراک گذاشته شوند، آنالیز شوند و مجدداً بین تمام برنامهها و پلتفرمها برای اعمال نامحدود، با حداکثر کارایی و حداکثر نمودن تعامل انسانی به کار گرفته شوند. این ضرورتاً بدین معناست که عنصری چنان پیچیده در وب وجود خواهد داشت که میتواند واقعاً شما را “بفهمد ” و چیزی که میگویید را تفسیر کند.
بعضی افراد ممکن است فکر کنند که ماجراهای علمی-تخیلی بیخود هستند، اما از نظر ما این ماجراها بسیار نزدیکتر از آن هستند که اکثر افراد مراقب باور کردنش هستند. برای مثال siri را در نظر بگیرید. سیری یک “ناوبردانش”(Knowledge Navigator) است که از یک واسط کاربری با زبان طبیعی بهره میگیرد که با ویژگیهای شخصی سازگار است و درنهایت نتایج را برایتان سفارشیسازی میکند. حال اگر میتوانید،نمونهای اینترنتی از این فناوری را با تمام ویژگیهای جمعآوریشده و احتمالی از دادههای بزرگ تصور کنید، چیز دور از ذهنی به نظر نمیرسد. وب 3.0، از طریق سایتهایی که مکرراً به آنها مراجعه کردهاید، آخرین جستجوهایی که انجام دادهاید، محصولاتی که خریداری نمودهاید، لینکهایی که ارسال نمودهاید، توصیفاتی که از محصولات ارائه نمودهاید، ظاهری که از هویت کاربری خود نمایش دادهاید، دادههای شخصی را جمعآوری میکند و آنها را بهعنوان مقیاسی برای اندازهگیری، نمایش و درنهایت انتخاب چیزی که با نیازهای شما متناسبتر است، بکار میبرد. بهعبارتیدیگر، وب 3.0 تلاش خواهد کرد تا نسخهای آنلاین از شما باشد که تمام گشتوگذارهای شما را برایتان انجام دهد.
همگرایی فناوریهای نوظهور و درحالتوسعه، در حال ادامه برای تغییر، نوآوری و مختل نمودن استانداردهای وب فعلی هستند؛ بااینحال، ضروری است که با نقش آن متمرکز به یک نقطه باشیم. همچنان که فناوری در همهجا موجود است، سخت است که از خودمان این سؤال مشکل را بپرسیم که آیا اجازه دادن به اینترنت برای نفوذ به تمام مراحل بشریت و از دست دادن رویههای طبیعی و ذاتی خود، امری جنونآمیز نیست؟
این بدین معنا نیست که باید نگران این موضوع باشیم که شاید نابودگر یا ماتریکس در حال به وقوع پیوستن هستند (اگر تابهحال اتفاق نیفتاده باشد)، اما بپرسید که آیا باید همیشه خطوطی کشیده شوند. با توجه به اسناد دولتی به بیرون درز کردة ادوارد اسنودن در مورد نظارت جمعی و دادهکاوی، میتوانیم بدون هیچ ترسی بگوییم که فناوری بهسرعت در حال تبدیلشدن به شمشیر دو لبهای است که هر شخصی باید آن را بهخوبی بکار گیرد. آیا فناوری چاقویی خواهد بود که مسیری برایمان میشکافد یا تیغی خواهد شد برای خودکشی خودمان؟ انتخاب با خود ماست.
